Wróć do strony głównej Adwokata Wielkopolskiego < cofnij

Informacja niewiążąca w prawie celnym

2015-12-30 Adwokat Andrzej Ossowski

Jak przewiduje art. 11 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE-sp.02-4-307), każda osoba może ubiegać się przed organami celnymi o informację dotyczącą stosowania przepisów prawa celnego.

Zasadnicza treść wskazanego przepisu nie budzi większych wątpliwości prawnych. Przez „prawo celne” rozumieć należy ogół przepisów prawa regulujących kwestie związane z nakładaniem należności celnych na towary, a w tym także przepisy regulujące możliwość wywozu/wwozu określonej kategorii towarów. Zwrot „każda osoba” wskazuje, że możliwość skutecznego żądania informacji przysługuje każdemu podmiotowi, jeżeli dany system prawny kraju członkowskiego przyznaje mu co najmniej zdolność prawnocelną. Natomiast przez „udzielenie informacji” rozumieć należy otrzymanie przez zainteresowanego oświadczenia wiedzy co do obowiązujących przepisów prawa.

Skierowane do organu zapytanie winno dotyczyć faktycznie mającego się odbyć przywozu lub wywozu. Gdyby tak nie było, organ celny jest uprawniony, zgodnie z art. 11 zd. 2 WKC, do odmowy udzielenia informacji. Organ dysponuje więć swobodą uznania, która nie powinna jednak oznaczać dowolności.

Aktualnie przyjmuje się już powszechnie, że przekazana zainteresowanemu informacja powinna być:

-    prawidłowa (Regina Hoffacker „Voraussetzungen und Rechtswirkungen der Auskunftsansprüche im Zollrecht”, Mendel Verlag 2003,str. 83), a zatem nie powinna zawierać błędów,

-    pełna (Hoffacker, jw., str. 84), tzn. jeżeli odnośnie danej kwestii istnieją rozbieżności, to należy w informacji wskazać na ich istnienie,

-     jasna i zrozumiała (Hoffacker, jw., str. 87), a zatem jej zrozumienie nie powinno być nadmienie utrudnione.

 

Informacja udzielana w oparciu o art. 11 WKC ma charakter niewiążący co oznacza, że organ celny nie jest obowiązany postępować zgodnie z jej treścią. Taki charakter informacji wynika z zestawienia art. 11 WKC, z art. 12 WKC regulującym instytucję wiążącej informacji taryfowej oraz wiążącej informacji o pochodzeniu. Jeżeli zatem organ celny wadliwie poinformuje zainteresowanego np. o braku obowiązywania cła antydumpingowego, to w trakcie późniejszej odprawy celnej organ celny musi, wbrew udzielonej przez siebie informacji, zastosować prawidłową stawkę cła antydumpingowego.

Beneficjent tak nieprawidłowej informacji celnej może podjąć próbę obrony swych praw poprzez podniesienie argumentów chroniących go przed pobraniem należności celnych. W takiej sytuacji będzie on obowiązany do podniesienia faktu udzielenia informacji na etapie postępowania celnego i będzie musiał wykazać, że brak jest podstaw do retrospektywnego zaksięgowania należności celnych.

W orzecznictwie sądowym można odnotować pojedyńcze wyroki, w których strona powoływała się na fakt udzielenia informacji niewiążącej, a fakt ten został uwzględniony na jej korzyść w postępowaniu celnym (Wyrok ETS z dnia 03.03.2005 r. sygn. C-499/03 P (Peter Biegi Nahrungsmittel GmbH oraz Commonfood Handelsgesellschaft für Agrar-Produkte mbH). Na istnienie tego wyroku wskazałem w artykule „Retrospektywne zaksięgowanie należności celnych (część trzecia)“ Monitor Prawa Celnego i Podatkowego nr 4/2005).

Niewątpliwie natomiast fakt otrzymania niewiążącej, nieprawidłowej informacji celnej może mieć wpływ na stwierdzenie braku umyślności w narażeniu należności publicznoprawnej na uszczuplenie w rozumieniu Kodeksu karno skarbowego i uchronić jej beneficjenta od odpowiedzialności karnej.

Reasumując stwierdzić należy, że możliwość żądania informacji od organu celnego stanowi przydatny środek służący szerokiemu gronu osób, który może ułatwić racjonalne planowanie obrotu z zagranicą. Zastosowanie się do błędnej informacji zasadniczo nie chroni jej beneficjenta przed negatywnymi skutkami prawnymi na gruncie prawa celnego, choć może mieć znaczenie dla ewentualnego postępowania karnego.

 

Uwagi do tekstu prosimy zgłaszać na adres poczty elektronicznej: wicedziekan.habryn@ora.poznan.pl